Gliniany baranek

Wielkanocne symbole

Wielkanoc, znana nam w obecnej formie, została ustanowiona podczas zwołanego przez cesarza Konstantyna Wielkiego w 325 roku Soboru Nicejskiego. To właśnie wtedy najważniejsze osoby kościoła katolickiego opracowały wiele doktrynalnych tematów, w tym sprecyzowano zasady odbywania się najważniejszych świąt. Data Wielkanocy została wyznaczona na pierwszą niedzielę po wiosennej pełni księżyca, co było przedłużeniem zasad lunarnych, na których opierał się używany ówcześnie kalendarz juliański. Na mocy postanowienia święto stało się ruchome i to właśnie do niego trzeba było przyporządkować inne święta. Tak więc w zależności od tego, kiedy wypada Wielkanoc, dopasowywany jest Wielki Post, Środa Popielcowa, Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego, Boże Ciało.

W Chrześcijaństwie jest to najważniejsze święto w całym roku, a odwołuje się dokładnie do ostatnich dni życia Chrystusa (Wielki Tydzień), jego śmierci i zmartwychwstania. W sztuce, tematy te są jednymi z najczęściej podejmowanych przez artystów od czasu średniowiecza. Przedstawienia Męki Pańskiej, ukrzyżowania i zmartwychwstania były nie tylko wykładnią teologiczną, ale także zaprezentowaniem kunsztu artysty, wyzwaniem do ukazania anatomii nagiego ciała, ekspresji twarzy czy perspektywy w malarstwie. Fresk Masaccia z ok. 1425 roku przedstawiający „Trójcę Świętą” z ukrzyżowanym Chrystusem w centrum, jest uznawany za pierwsze nowożytne dzieło. Z prawidłowo wykreśloną perspektywą linearną., natomiast „Opłakiwanie Chrystusa” Andrea Mantegni było pierwszym tak odważnym i nowatorskim podejściem do uchwycenia postaci „od dołu”.

Sztuka od wieków niesie ze sobą także wiele symboli, z których wywodzą się współczesne tradycje i obyczaje. Jednym z najbardziej popularnych symboli obecnych w każdym świętującym Wielkanoc domu, jest Baranek. Jego postać wywodzi się z żydowskich obrzędów związanych ze świętem Paschy, czyli przejścia, obchodzonym do dziś na pamiątkę wyzwolenia z niewoli egipskiej. Jak mówi Księga Wyjścia, zanim Bóg wywiódł Naród Wybrany z Egiptu, nakazał każdej rodzinie złożyć ofiarę z najlepszego baranka, a jego krwią ochlapać odrzwia domostw. Ci, którzy byli wierni Bogu, mieli to uczynić w noc poprzedzającą wyjście z kraju prześladowców. W Nowym Testamencie, Chrystus jest określany mianem Baranka niewinnego, posłusznego Bogu, oddającego swe życie za innych, na wzór tego starotestamentowego.

Siedząc z rodziną przy Wielkanocnym stole, spoglądając na białe zwierzątko, wspomnijmy o tym, co naprawdę chce nam przekazać.